Ahlak

Hz. Peygamber “Ben güzel ahlakı tamamlamak üzere gönderildim” diyerek kendi peygamberliğinin hedefini beyan etmektedir. Kur’an Hz. Peygamberi övmek istediği zaman şöyle buyuruyor: “Sen yüce ahlak üzeresin.” Bu ayet İslam dininde ahlakın önemini beyan etmektedir.

İslam, ahlakın eksenini dindarlık ve takva olarak beyan etmiş ve temellerini dört esas üzerine oturtmuştur.

1- İnsanların birbirlerine karşı iyi niyet ve temiz kalplilikle yaklaşması.

2- Toplumun tüm fertlerine karşı güler yüzlü olmak.

3- Dost-düşman herkese karşı güzel konuşmak.

4- Sadece insanlara karşı değil tüm yaratılanlara karşı güzel davranış örneği sergilemek.

İslam adabı ise iki sağlam temel üzerine oturtmuştur:

1- Ferdi adab: İnsanın şahsi haklarıyla ilgili örneğin: giyim, yemek-içmek, uyumak, uyanmak, yolculuk, sağlık, hastalık… vb. bütün bu konularda İslam’ın ferd ile ilgili adabı vardır. Bunların izlenilmesi insanı mutluluğa kavuşturur ve sıkıntılar, zorluklar, hastalıklar ve uygunsuz hallerden insanı korur.

2- Toplumsal adab: Bunları anne-babaya karşı olan davranış, eş ve çocuğu ile olan ilişki, yakın ve akrabalarla olan rabıta, öğretmen-öğrenci ilişkisi, dostluk, toplumun tüm fertleriyle ilişki vb. olarak sıralaya biliriz. Bu ahlaki kuralların uygulanması mutlak surette toplumun saadetini,emniyetini tesis edecek; bütün insanların mutluluk ve ferahlığını meydana getirecektir.*

Gerçekte dinin bütün emir ve yasakları edep ve ahlak üzerine kuruludur. İbadet, adalet gibi bütün islami yüce ünvanlar ahlak ve fazilet temeli üzerine kuruludur. Şimdi kısaca ahlaken yapılması yada yapılmaması gereken şeyleri açıklıyoruz.

_________________________________________________________________________

* İslam ahlak ve adabı ile ilgili daha fazla bilgi icin, İmam Zeynel Abidin (as)’in Hukuk Risalesi’ne, Mekarim il Ahlak ve Ayetullah Uzma Seyyid Şirazi (ra)’nin Adab ve Sünen kitablarına, vacib ve haramlar konusunda da, Ayetullah Uzma Seyyid Şirazi’nin Vacibat ve Muharramat adlı eserine bakabilirsiniz.

Haramlar ve Yasaklar

Yapılması yasak olan şeyleri İslam reddetmiştir, onlara haram adı verilir.

Yasak ve haramlardan bazıları şunlardır:

1-Zulüm ve sitem 2- İsraf 3- Halka eziyet etmek 4- Başkalarıyla alay etmek 5-Başkalarının sırlarını açıklamak 6- Yalan ve iftira 7- Anne-babanın rızasını almamak 8- Halkın temel ihtiyaçlarını stok etmek 9- Zina 10- Eşcinsellik 11- Namahrem kadın ve erkeğe bakmak 12- İçki içmek 13- Kumar 14- Rüşvet 15- Murdar, domuz eti ve haram yemek 16- Rızası olmadan halkın malını yemek 17- Muamelede aldatmacılık 18- Erkeklerin altın yüzük ve altın süs eşyası kullanması 19- Faiz yemek 20- Ticarette hile yapmak 21- Mastürbasyon 22- Halkın sırlarını öğrenmek için casusluk yapmak 23- Giybet 24- Gina ve müzik 25- Şahıs ve   şahsiyetlerin katledilmesi 26- Hırsızlık 27- Zina için kadın ve erkeği

buluşturmak 28- Hıyanet 29- Kur’an’a hilaf hükmetmek 30- Başkalarının hakkına tecavüz etmek 31- Kafir ve zalimlerle işbirliği 32- Kötü dilli olmak ve küfretmek ve…

Faziletler ve Adab

Müslümanların ziyneti olan faziletler ve adap şunlardan ibarettir:

1- İnsaflı olmak 2- Güzel işlerde yardımlaşmak 3- Sabır ve direniş 4- İnsanlar arasında barış tesis etmek 5- Amelde ihlas 6- Allah'a tevekkül 7- Anne-babaya iyilik 8- Hilm 9- Başkalarına yemek ikram etmek 10- İffet 11- Yüksek sesle selam vermek 12- Temizlik 13- İlim tahsil etmek 14- İnsanlarla güzel geçinmek 15- Cömertlik 16- Cesaret 17- Sila-i rahim 18- Bütün işlerde dengeli olmak 19- Güzel ahlak 20- Kimsesizlere yardımcı olmak 21-Alçak gönüllülük 22- Muhtaç kimselerin ihtiyacını karşılamak 23- Diğerlerinin hatalarını görmezden gelmek 24- Takva 25- Doğru sözlülük 26- Halka karşı saygılı olmak 27- Güler yüzlü olmak 28- Kötü amelden utanmak 29- Evlilik 30- Allah'ın nimetlerine karşı şükretmek.

Mekruhlar

İnsanı aşağılık hale sürükleyen mekruhlar şunlardan ibarettir:

1- İntikamcılık 2- Gururlanmak 3- Servet biriktirmek 4- Kendini beğenmişlik 5- Boş işlerle iştigal etmek 6- Abes konuşmalar 7- Vazife esnasında tembellik 8- Korkaklık 9- Hadiseler karşısında sabırsızlık 10- Makam sevgisi 11- Ahde vefasızlık 12- Hırs 13- Himmetsizlik 14- Taassup 15- Şüphecilik 16- Kin gütmek 17- Acelecilik 18- Tamahkarlık 19- Allah'a karşı gaflet etmek 20- Kötü huylu olmak 21- Katı kalplilik 22- Minnet koymak ve…

Faziletler olarak beyan edilen şeylerin tümü müstahaplar olup hatta bazıları İslam dinin de vaciptir.

Mekruhlar olarak beyan edilen şeylerin tümü İslam'da hoş karşılanmayan ve mekruh olarak nitelenen şeylerdir. Hatta bazıları yüce İslam dininde haramdır.

Buna göre her müslümanın ciddiyetle İslam dinin inanç esaslarıyla müzeyyen olmalı furu’u din, ahlak ve adap konularında söz konusu olan emir ve yasaklarla amel etmelidir. Eğer amel edilmeyecek olursa bir kanadı kırık kuş yada tekerleri olmayan otomobil misali olacaktır.

Evet! Müslüman için sadece ben müslümanım demek yeterli değildir. Zira hasta bir insanın ben sağlıklıyım demesine benzer. Hastanın bu sözünün ona bir faydası olmadığı gibi Müslüman da İslam'ın emir ve yasaklarına uymadığı müddetçe müslümanım demesi hiçbir anlam ifade etmeyecektir. Zira sözler davranışlarla ispatlanmalıdır. Sözler amelle mutabık olmalı ki dünya ve ahiret saadetini kazanabilelim inşallah.

İzzet sahibi olan Rabbin nitelenmekten münezzehtir. Gönderilen peygamberlere selam olsun. Hamd alemlerin Rabbi olan Allah'a mahsustur. Allah’ım! Muhammed ve tertemiz hanedanına selat ve selam gönder.